Sunday, 13 Jun 2021
Văn mẫu hay lớp 11

Phân tích bài thơ Đây Thôn Vĩ Dạ của thi sĩ Hàn Mặc Tử

Phân tích bài thơ Đây Thôn Vĩ Dạ của nhà thơ Hàn Mặc Tử

Bài làm

Hàn Mặc Tử là một nhà thơ mới với tiếng thơ mặn nồng, dạt dào yêu thương nhưng lại mang một tiếng khóc của nghệ thuật trước cuộc đời. Thơ ông như mang một nỗi niềm của sự mặc cảm, thơ được viết lên từ tâm cam, thế giới thơ đầy bí ẩn, điên loạn, đứt quãng nhưng lại thống nhất. Trong những bài thơ của ông thì bài thơ Đây Thôn Vĩ Dạ được đánh giá là một bông hoa “dễ gần” nhất trong đẹp của ông. Với bài thơ này ta nhận thấy đượcc cái tình mặn nồng trong sáng đã hòa quyện với thiên nhiên vô cùng tươi đẹp, cộng thêm với đó chính là một mối tình riêng dường như cũng đã ở trong mối tình chung hồn thơ vẫn đượm vẻ buồn đau thật tê tái.

Ngay từ khi mở bài đầu thơ là một lời trách móc nhẹ nhàng của nhân vật trữ tình vô cùng đằm thắm thông qua câu thơ:

Sao anh không về chơi thôn Vĩ?

Đọc câu thơ này lên người đọc như thấy được một sự trách móc và tiếc nuối đối với người yêu vì đã không về thôn Vĩ mà tận hưởng cái không gian thiên nhiên đẹp ở đây.

Nhìn nắng hàng cau nắng mới lên

Vườn ai mướt quá xanh như ngọc

Lá trúc che ngang mặt chữ điền.

Với bài thơ này thì chính nét đặc sắc của thôn Vĩ – quê hương người con gái gợi mở ở ngay câu đầu liên đây đã được tả rõ nét. Đó chính là một hình ảnh bức tranh thiên nhiên tuyệt tác rộng mở trước mắt người đọc. Đó chính là một hình ảnh nắng tưới lên trên ngọn cau tươi đẹp, luôn luôn tràn đầy sức sống. Và đồng thời hình ảnh nắng mới là nắng sớm bắt đầu của một ngày đã xuyên qua những hàng cau cao vút. Nắng mới cũng còn có ý nghĩa là nắng của mùa xuân, thế rồi khi mở đầu cho một năm mới nên bao giờ nó cũng bừng lên rực rõ nồng nàn đến da diết. Thực sự đó cũng chính là những tia nắng đầu tiên như soi rọi xuống làng quê mà trước nó chiếu vào những vườn cau làm và hạt sương đêm đọng lại lại sáng lên và trông như những viên ngọc.

Xem thêm:  Hướng dẫn cảm thụ văn học bài Ngọn lửa Ô-Lim-Pích – Tiếng Việt 3

Vườn ai mướt quá xanh như ngọc

Câu thơ gợi mở ra được khoảng xanh của vườn tược hiện ra, nhắm mắt lại ta cũng hình dung ra ngay cái màu xanh mượt mà, đó là một màu xanh đến mỡ màng của vườn cây. Ở đó màu xanh của vẻ đẹp mà nó dường như cũng lại còn tràn trề sức sống mơn mởn. Đáng nói chính là hình ảnh xuất hiện:

Lá trúc che ngang mặt chữ điền.

phan tich bai tho day thon vi da - Phân tích bài thơ Đây Thôn Vĩ Dạ của thi sĩ Hàn Mặc Tử

Phân tích bài thơ Đây Thôn Vĩ Dạ của nhà thơ Hàn Mặc Tử

Và chính trong vườn thôn Vĩ Dạ kia, hình ảnh lá trúc và khuôn mặt chữ điền sao lại có mối liên quan bất ngờ mà đẹp thế cơ chứ. Hình ảnh thôn Vĩ Dạ nằm cảnh ngay bờ sông Hương êm đềm chảy theo năm tháng.

Gió theo lối gió mây đường mây 

Dòng nước buồn thiu, hoa bắp lay

Thuyền ai đậu bến sông trăng đó 

Có chở trăng về kịp tối nay? 

Câu thơ đã gợi lên được một sự bâng khuâng, hình ảnh gió và mây để gợi buồn vì nó trôi nổi, dường như cứ lang thang thì nay lại càng buồn hơn gió đi theo đường gió và cả mây đi theo đường mây. Lúc này ta như thấy gió và mây xa nhau, tách nhau không thể là bạn đồng hành được. Câu thơ gợi cảnh tan tác chia lìa và mang một nỗi buồn khó tả.

Xem thêm:  Suy nghĩ về ý kiến sau: Một người đã đánh mất niềm tin vào bản thân thì chắc chắn sẽ còn đánh mất thêm nhiều thứ quý giá khác nữa

Dòng nước buồn thiu hoa bắp lay

Nhìn xuống dòng sông Hương hiện ra mới buồn làm sao với những bông hoa bắp màu xám tẻ nhạt, tất cả nhìn thật ảm đạm giống như màu khói. Thông qua đây người đọc có thể được trạng thoắt vui – thoắt buồn mà buồn thì nhiều hơn.

Thuyền ai đậu bến sông trăng đó

Cỏ chở trăng về kịp tối nay? 

Với cảnh vật được miêu tả này dường như tan loãng trong vầng trăng thân thuộc của Hàn Mặc Tử. Lúc này đây cảnh vật thiên nhiên dường như lại tràn ngập ánh sáng, đó chính là một ánh trăng vàng sáng loáng chiếu xuống dòng sông, tất cả dường như cũng đã làm cho cả dòng sông và những bãi bồi lung linh, huyền ảo. Khung cảnh ở đây thật nên thơ. Hàn Mặc Tử cũng bộc bạch và gửi tình yêu khát khao, nỗi ngóng trông thêm với đó chính là một nỗi mong nhớ vào con thuyền trăng, vào cả dòng sông trăng. Ánh trăng của Hàn Mặc Tử cũng thật kỳ quái, một ánh trăng khêu gởi, lả lơi đến khó tả:

Thuyền ai đậu đên sông trăng đó

Có chở trăng về kịp tôi nay? 

Hình ảnh vầng trăng ở đây phải chăng là vầng trăng hạnh phúc và con thuyền không kịp trở về cho người trên bến đợi chăng? Qủa thực với câu hỏi biểu lộ niềm lo lắng của một số phận nó dường như không có tương lai. Tác giả Hàn Mặc Tử hiểu căn bệnh của mình, chính vì thế nên ông mặc cảm về cuộc đời ngắn ngủi, hình ảnh vầng trăng không về kịp và Hàn Mặc Tử lúc này đây cũng không đợi vầng trăng hạnh phúc đó nữa.

Rồi Hàn Mặc Tử – người đang sống và đang tiếp tục giấc mơ xa đó là:

Mơ khách đường xa, khách đường xa

Áo trắng quá nhìn không ra

Ở đây sương khói mờ nhân ảnh

Ai biết tình ai có đậm đà?  

Với khổ thơ cuối ta nhận thấy được trái tim khao khái yêu thương, thêm vào đó còn là những nỗi đau tình yêu kia ông đã gửi trao trong khổ thơ này. Một giọng thơ sâu lắng, và hình như giữa những giai nhân áo trắng ấy với thi nhân lại bỗng xuất hiện một khoảng cách để người thi nhân không thôi nghi ngờ và phải hỏi:

Xem thêm:  Soạn văn bài Tập đọc: Những cánh buồm

Ở đây sương khói mờ nhân ảnh

Ai biết tình ai có đậm đà? 

Ở chính trong màn sương khói đó con người như nhoà đi và có thể tình người cũng nhoè đi bao phần? Nhà thơ Hàn Mặc Tử dường như không mà tả tâm trạng mình chất chứa trong câu chữ ấy.

Ai biết tình ai có đậm đà?

Câu kết như nhắc nhở, không phải bộc lộ một sự tuyệt vọng hay hy vọng đây? Chắc chắn là một sự thất vọng, một sự thất vọng của con tim yêu nhưng sẽ không bao giờ có được một tình yêu trọn vẹn. Đọc câu thơ có một điều gì đó thật ngậm ngùi, thật chua chát biết bao nhiêu. Bài thơ mang một dư âm của tình yêu dang dở, thêm với đó là sự mặc cảm, sự tự ti của người thi nhân luôn khao khát tình yêu nhưng không biết được tình có đậm đà, hay nó lại sương khói.

Đây thôn Vĩ Dạ là một bông hoa đẹp, là một bài ca nói lên được vẻ đẹp của con người Huế. Thông qua con mắt đa tình, lăng kính của Hàn Mặc Tử thì bài thơ đã khiến người đọc cảm nhận thấy được thiên nhiên, con người Huế. Hơn hết đó là nỗi trải lòng của người thi nhân. Qua bao nhiêu năm tháng thì bài thơ vẫn còn có sức lay động độc độc giả.

Minh Tân

Post Comment